Portugalia

Kraj i religia

Portugalia leży na zachodnim krańcu kontynentu europejskiego – „tam, gdzie ziemia się kończy, a morze zaczyna” – jak pisał w XVI wieku poeta epicki Luis Vaz de Camoes. Niewiele państw przeżyło w swej historii równie wiele momentów triumfu i upadku, co Portugalia. W XVI wieku była kolonialnym, opływającym w bogactwa supermocarstwem, by następnie na wiele stuleci stać się zapomnianym krajem gdzieś na obrzeżach Europy. Szybkie przemiany gospodarcze i społeczne ostatnich lat na naszych oczach zmieniają oblicze kraju i jego społeczeństwa. Portugalczykom w zadziwiający sposób udaje się pogodzić tradycyjny sposób życia  - oparty na rybołówstwie i rolnictwie – z nowoczesnymi technologiami, dzięki którym świat stał się mniejszy, ale i bardziej złożony. Przybyszów nieustannie zaskakuje kontrast pomiędzy modnymi strojami mieszkańców Lizbony czy Porto a ubranymi od stóp do głów w czerń kobietami prowincji. Na wiejskich drogach wciąż można spotkać rodziny podróżujące wozami zaprzężonymi w woły! Era portugalskich odkrywców zaczęła się tuż po wyzwoleniu Portugalii spod panowania Maurów. Z portu w Algarve śmiałkowie docierali do Przylądka Dobrej Nadziei, do Indii, na Ocean Spokojny i do obu Ameryk. Przecierając wiele szlaków handlowych, odkrywcy umocnili pozycję Portugalii jako morskiego supermocarstwa. Złoty okres nie trwał jednak długo. Wkrótce kraj zaczął tracić na znaczeniu, targany licznymi wojnami i kryzysami wewnętrznymi, by ostatecznie prawie na dwa wieki zostać odizolowanym od reszty świata. O burzliwych dziejach kraju zaświadczyć mogą zarówno licznie zachowane zabytki, jak i luzie zamieszkujący dzisiejszą Portugalię. W celach handlowych przybywali tu już Fenicjanie. Rzymianie budowali drogi i miasta, Żydzi – synagogi. Maurowie wznosili piękne zamki, zakładali sady migdałowe oraz białe wioski, poprzecinane labiryntami uliczek. Niebieskie oczy i jasna skóra mieszkańców północy kraju mogą świadczyć o germańskich i celtyckich przodkach. Dzisiejsza Portugalia jest republiką o parlamentarno-prezydenckim systemie rządów. Głową państwa jest prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5 lat. Większość Portugalczyków to katolicy.

Klimat

W Portugalii panuje łagodny, śródziemnomorski klimat. Najprzyjemniej jest tu oczywiście wiosną i latem. Zimą kontrast pomiędzy południem a północą kraju staje się bardzo widoczny. W nadmorskim Algarve, wysuniętym najdalej na południe, ciepłe, słoneczne dni nie należą do rzadkości, a na osłoniętych plażach południa można opalać się przez 12 miesięcy w roku. Choć zdarzają się chłodne wieczory, temperatury nie zrażają turystów. W okolicach Lizbony zima jest łagodna, ale dość nieprzewidywalna, zbliżona nieco do polskiego przedwiośnia – pogoda zmienia się jak w kalejdoskopie. W centrum i na północy zimy bywają chłodne i mokre, ale rzadko mroźne. Znacznie mniej przyjemnie jest wtedy w górach. W Serra da Estrela oraz w pasmach górskich na wschodzie i północy śnieg leży od listopada do lutego, choć warunki dla narciarzy nie są najlepsze.

Co zobaczyć

Portugalia potrafi oczarować! Ten niewielki, ale niezwykle zróżnicowany geograficznie kraj, zajmuje mniej więcej 1/6 powierzchni Półwyspu Iberyjskiego. Można odkrywać Portugalię na wiele sposobów. Na pewno jednak nie warto planować zbyt wiele. Najłatwiej podróżuje się samochodem, gdyż pociągi i autobusy, choć wygodne i na przyzwoitym poziomie, nie zapewniają niezależności. Podróż po Portugalii dobrze jest zacząć od Lizbony i jej okolic. Najlepszym miejscem do rozpoczęcia wędrówki po mieście jest stary mauretański zamek, Castelo de São Jorge (zamek św. Jerzego). Z wałów obronnych można podziwiać całe miasto oraz rzekę Tag, nad którą przerzucony jest najdłuższy w Europie most wiszący. Nieopodal centrum Lizbony znajduje się średniowieczna dzielnica muzułmańska – Alfama. To bez wątpienia najbardziej fascynujący i malowniczy zakątek miasta. Średniowieczna dzielnica była jedną z niewielu, które przetrwały straszliwe trzęsienie ziemi, jakie nawiedziło miasto w 1755 roku. Zwiedzając stolicę Portugalii, nie wolno pominąć kompleksu klasztornego São Vincente de Fora. Jego wspaniałe dziedzińce zdobią niebiesko-białe azulejos – ręcznie malowane i szkliwione ceramiczne płytki, a widok roztaczający się z dachu należy do najpiękniejszych w mieście. Poruszając się dalej w kierunku wybrzeża, znajdziemy po drodze Narodowe Muzeum Azulejos, poświęcone wyłącznie ceramicznym płytkom, które są w Portugalii narodową formą sztuki. W muzeum znajduje się około 12 000 eksponatów, w tym słynna Panorama Lizbony, długa na 36 metrów kompozycja z płytek, przedstawiająca widok nadbrzeża miasta jeszcze sprzed trzęsienia ziemi. Ze stolicy Portugalii, jeśli pogoda dopisuje, warto pojechać na południe, na słynne plaże Algarve, a potem po kilku dniach odpoczynku ruszyć z powrotem na północ przez urokliwe, wiejskie krajobrazy. Na uwagę zasługują rozległe równiny Alentejo, na których leży zachwycające starożytne miasto Evora. Dalej na północ, w stronę Oceanu Atlantyckiego, warto odwiedzić stare uniwersyteckie miasteczko Coimbra oraz jego okolice. Zwiedzających z pewnością zainteresują rybackie społeczności zamieszkujące wybrzeże  oraz winiarskie regiony Duero i Minho, gdzie produkuje się światowej sławy porto, doskonałe vinhos verdes i inne wina. W zależności od upodobań można wybrać cichą północną Portugalię, gdzie przeważają obszary rolnicze, lub gorące, zatłoczone południe. Portugalskie miasta charakteryzuje bogata i stara architektura, pośród której znajdują się nowoczesne dyskoteki i eleganckie sklepy.

Czas wolny

Amatorzy czynnego wypoczynku mają w Portugalii wiele możliwości – od pływania i wspinaczki aż po wędkarstwo dalekomorskie. Umiarkowany klimat południa daje poza tym możliwość całorocznej gry w golfa lub tenisa. Sport to jednak nie wszystko. Portugalia słynie z ogromnej liczby świąt, festynów i targów. Współczesne festiwale kultury tradycyjnej są często porównywane z karnawałem w Rio czy Świętem Byków w Pampelunie. Najbardziej kolorowe procesje religijne odbywają się na północy kraju, w Bradze. Pełną listę świąt i informacje o związanych z nimi atrakcjach można znaleźć w każdym portugalskim biurze informacji turystycznej. Portugalia to także raj dla melomanów. Można posłuchać tu zakorzenionej w tradycji i wykonywanej na rzadkich instrumentach muzyki rodzimej, a także dźwięków z całego świata, odziedziczonych po dawnych koloniach portugalskich w Afryce i Ameryce Łacińskiej. Amatorzy golfa znajdą tu doskonałe pola golfowe – obiektów tego typu jest w Portugalii ponad siedemdziesiąt – większość z nich zadowoli nawet koneserów. Oczywiście, Portugalia to także kraj piłki nożnej – sezon rozgrywek trwa tu od września lub października do lipca. Choć trudno zdobyć bilety na rozgrywki najważniejszych zespołów, można spróbować je kupić. Najlepiej udać się w tym celu do kiosku przy Praca dos Restauradores w Lizbonie albo po prostu... na stadion.

Kuchnia

Kuchnia Portugalii przypadnie do gustu każdemu, kto lubi świeże ryby, soczystą wieprzowinę i treściwe zupy z dużą ilością czosnku. Tutejsze zwyczaje kulinarne łączą w sobie tradycje krajów należących kiedyś do Portugalii, takich jak Brazylia, Angola, Mozambik, Goa i Makau, a współczesna kuchnia Portugalczyków w dużym stopniu nawiązuje do okresu wielkich odkryć geograficznych i imperium handlowego. Narodową potrawą Portugalczyków jest baclhau – suszony dorsz podawany z gotowanymi ziemniakami – w tym kraju są wyjątkowo smaczne, a ich smak ma lekko orzechową, słodką nutę. Odwiedzając Portugalię, warto spróbować także pomidorów. Te ostatnie są tu tak soczyste i słodkie jak nigdzie na świecie. Nie wolno zapomnieć również o winach – szczególnie o porto, które jest dla Portugalii tym, czym piwo dla Czech!

Zakupy

Mimo zmian, jakie dokonały się w coraz nowocześniejszej Portugalii w ciągu ostatnich dwudziestu lat, prawdziwą specjalnością tego kraju jest wciąż tradycyjne rzemiosło. Małe sklepiki i bazary na wolnym powietrzu oferują przedmioty ze złota i srebra, ręcznie malowaną ceramikę oraz piękne wełniane koce i narzuty. W Lizbonie czy Porto można znaleźć eleganckie butki z ubraniami i najwyższej klasy jubilerów, a w całym kraju znakomicie zaopatrzone sklepy z winem, oferujące lokalne specjały. W porównaniu z resztą zachodniej Europy, wiele produktów jest w Portugalii wciąż stosunkowo tanich. Z podróży do Portugalii warto przywieźć przede wszystkim wspaniałą, oryginalną ceramikę. Każdy region charakteryzuje się własnym stylem. Spory wybór ceramiki oferuje Muzeum Azulejos w Lizbonie. Dobrym pomysłem może okazać się również zakup wyrobów z korka. Portugalia jest jednym z największych producentów tego surowca na świecie. Znaleźć tu można korkowe maty, oryginalne rzeźby oraz inne przedmioty, których zaletą jest między innymi łatwość transportu. Lokalną ciekawostką są także korkowe kartki pocztowe.

Bezpieczeństwo

Przestępczość w Portugalii nie odbiega zasadniczo od europejskiej średniej. Przestępstwa, na które możemy być narażeni to przede wszystkim drobne kradzieże. Aby uniknąć kłopotów, warto zachować podstawowe środki ostrożności. Wartościowych przedmiotów ani torebek czy portfeli nie wolno zostawiać w zaparkowanym samochodzie, a cenne rzeczy trzeba przechowywać w hotelowym sejfie. Wybierając się na bazar czy targ, zabierajmy ze sobą minimalną ilość gotówki i nośmy ją w małej torebce blisko ciała. Warto na wszelki wypadek wykonać także kopię najważniejszych dokumentów – oszczędzi nam to wielu problemów w wypadku kradzieży.

Mapa - położenie geograficzne