Chiny

Kraj i religia

Chiny to trzeci co do wielkości kraj na świecie. Większa jest tylko Federacja Rosyjska i Kanada. Chiny graniczą z Mongolią, Koreą Północną, Rosją, Wietnamem, Laosem, Birmą, Indiami, Bhutanem, Nepalem, Pakistanem, Afganistanem, Tadżykistanem, Kirgistanem i Kazachstanem. Istnieje tu 56 grup etnicznych. Wśród wyznawanych religii znajdziemy buddyzm, taoizm, konfucjanizm, islam i praktykowane przez niewielka mniejszość chrześcijaństwo. Władze, łącząc najsurowsze na świecie przepisy dotyczące planowania rodziny z ograniczeniami odnośnie wewnętrznej migracji, próbują utrzymać równowagę pomiędzy ludnością wsi i miast, wobec czego większość Chińczyków (65%) mieszka na wsi. Jednak mimo wysiłków państwa wielu zbędnych robotników trafia do miast w poszukiwaniu pracy. W rezultacie wielkie miasta są tu naprawdę wielkie – Szanghaj, z 17 milionami mieszkańców, to prawdopodobnie największa metropolia świata. Niewiele mniejszy jest Pekin, zamieszkany przez 12 milionów obywateli. Podróż do Chin, rozległego kraju o starożytnej historii, to z pewnością podróż życia. O naszą uwagę rywalizują wspaniałości tego kraju – zarówno te stworzone ręką człowieka, jak i będące dziełem natury – osnute mgłą wzgórza widoczne z pokładu sampana płynącego z nurtem meandrującej rzeki, dumne pawilony lśniące od czerwieni i złota, Wielki Mur wijący się szczytami górskich grzbietów i znikający w oddali, czy wreszcie elegancka waza z cieniutkiej porcelany, która liczy sobie kilkaset lat. Podróż do Chin to coś więcej niż przemierzenie połowy kuli ziemskiej i przebycie kilku stref czasowych. To podróż do innego świata, odmiennego kulturowo, językowo i ideologicznie. Nic dziwnego, że w pierwszej chwili możemy czuć się tu obco i nieswojo. Najbardziej oczywistym powodem zagubienia, które niejednokrotnie towarzyszy turystom w Chinach, jest język. Jeszcze większą dezorientację powoduje fakt, że sami Chińczycy mówią w wielu różnych regionalnych dialektach – jest ich blisko 150, a wiele z nich można uznać niemal za odrębne języki. Aby ułatwić wzajemną komunikację, państwo zachęca do stosowania oficjalnego języka urzędowego – putonghua (znanego powszechnie jako ‘ dialekt mandaryński’). Na pocieszenie warto dodać, że pisany język chiński jest wszędzie taki sam!

Klimat

Chiny są dużym krajem i występuje tu wiele różnych klimatów. Lato trwa ponad pół roku w Kantonie, ale zaledwie dwa tygodnie w Urumqui na dalekim zachodzie. W styczniu średnia temperatura w Harbinie na północnym wschodzie sięga -19°C, podczas gdy w położonym na południu Kantonie oscyluje wokół 14°C. Najlepsze pory roku w Chinach to wiosna i lato – na większości obszarów panują wtedy umiarkowane, przyjemne temperatury.

Co zobaczyć

Wybór trasy zwiedzania, a co za tym idzie – miejsc, które odwiedzimy podczas podróży do Chin jest naprawdę trudny. Kraj ten jest po prostu zbyt duży, by zwiedzić go w stosunkowo krótkim czasie. W ciągu tygodnia jesteśmy w stanie zobaczyć Pekin, grobowce Mingów i Wielki Mur, archeologiczne skarby w Xi’an, a może także romantyczne widoki Guilin i maleńki fragment tłocznego Szanghaju czy Kantonu. Mniej męczący będzie tydzień w okolicy Szanghaju, gdzie poznamy legendarne uroki Wuxi, Suzhou i Hangzhou. Wszystkie te miasta leżą nad zabytkowym Wielkim Kanałem. Jeśli ruszymy w głąb lądu, możemy wybrać się na słynny czterodniowy rejs statkiem pomiędzy Wuhan a Chongqing po rzece Jangcy, a potem polecieć do Pekinu, Szanghaju czy Kantonu, by zwiedzić miasta, zrobić zakupy i skosztować dań kuchni chińskiej. Turyści, którym zależy na zwiedzeniu Jedwabnego Szlaku, polecą z Pekinu lub Xi’an do Urumqui na dalekim zachodzie i wrócą trasą wiodącą przez egzotyczne, pustynne oazy w Turpanie i Dunhuang, zwiedzając w międzyczasie wspaniałości buddyjskich grot. Kolejna przygoda w zachodniej części Chin czeka w prowincji Yunnan. W jej stolicy, Kunming, mieszkają przedstawiciele większości grup etnicznych Chin. W pobliżu znajduje się Kamienny Las, naturalny twór dziwnych formacji skalnych, a na północnym zachodzie spotkamy przedstawicieli niezwykłych mniejszości narodowych Dali i Lijiang. Jeśli wolimy pozostać w okolicy Pekinu, możemy spędzić większą część tygodnia, podziwiając rzeźby w buddyjskich grotach w pobliżu Datong, zwiedzając tereny Mongolii Wewnętrznej wokół Hohhot i oglądając chińskie i tybetańskie świątynie w Chengde. Te propozycje możemy oczywiście połączyć, jeśli mamy czas na dłuższy pobyt. Popularne trasy turystyczne zazwyczaj wiodą przez Pekin, Xi’an, Guilin i Szanghaj – w każdym z tych miast możemy poznać dawne i współczesne Chiny.

Czas wolny

Po długim, męczącym dniu będziemy zapewne marzyc o czymś innym niż ‘wieczorne rozrywki’ proponowane w programie wycieczki. Mimo wszystko warto zebrać siły i przyjąć zaproszenie do miejscowego pałacu kultury czy do teatru. Być może będzie to jedyna okazja do zobaczenia autentycznej opery pekińskiej (albo kantońskiej czy syczuańskiej), oryginalnych akrobatów czy komików, którzy rozśmieszą nas do łez, mimo że nie zrozumiemy z ich występu ani słowa. Niektórzy turyści odwiedzający Chiny decydują się także na kurs akupunktury albo naukę wschodnich sztuk walki. Zainteresowani kulturą mogą także poświęcić się poznawaniu kulisów chińskiej opery. Wiele biur podróży oferuje ponadto wycieczki ‘kulinarne’ – ich uczestnicy są w stanie (wedle zapewnień organizatorów) przyrządzić po powrocie do domu wspaniała kaczkę po pekińsku i inne lokalne potrawy. Najbardziej niezapomnianym przeżyciem w Chinach jest jednak przebywanie wśród mieszkańców tego kraju. Przyjezdnych zawsze fascynuje to, jak ubierają się Chińczycy, jak pracują i odpoczywają. Ciekawość ta jest oczywiście odwzajemniana – czasami możemy czuć się skrępowani z powodu zainteresowania, jakie budzą nasze ‘zwyczajne’ ubrania i zachowania. Miłośnicy chińskiej kultury z pewnością zechcą przyjrzeć się z bliska tutejszym uroczystościom. Najważniejszym wydarzeniem roku jest trzydniowe święto – księżycowy Nowy Rok, podczas którego mieszkańcy Chin składają sobie nawzajem wizyty i obdarowują się prezentami. Obchody kończą się dniem pełnym światła, czyli Świętem Lampionów. Na czerwiec przypada zwykle Święto Smoczych Łodzi upamiętniające śmierć starożytnego poety Qu Yuana, a we wrześniu obchodzone jest Święto Lata, podczas którego wszyscy wznoszą toast do pełni księżyca, prosząc o dobre zbiory.

Kuchnia

Większość turystów zgadza się, że jedzenie w Chinach stanowi atrakcję samą w sobie. Niezależnie od tego, czy bierzemy udział w oficjalnym bankiecie, czy też próbujemy potraw na stoisku z makaronami, nigdzie indziej na świecie nie znajdziemy takiego jedzenia. Warto więc spróbować wszystkich klasycznych potraw przyrządzanych na sposób uświęcony tradycją. Głód stał się dla Chińczyków inspiracją do przygotowania posiłków ze składników, które nam wydawać się mogą zupełnie niejadalne. Podstawową kuchni chińskiej są warzywa - najczęściej przyrządza się je w woku na bardzo dużym ogniu, aby zachować maksymalną ilość witamin. Mięso smażone jest w głębokim tłuszczu, gotowane na parze lub duszone – nie grilluje się go ani nie piecze. Większość potraw składa się z wielu składników i przypraw (najpopularniejsze z nich to między innymi sos sojowy, imbir, czosnek, ocet, olej sezamowy). Na południu jada się ryż, ale na północy dominuje pszenica. Po posiłku warto wstąpić do herbaciarni i skosztować czarnej fermentowanej lub zielonej aromatyzowanej herbaty.

Zakupy

Kupowanie pamiątek to znane na całym świecie hobby, ale chińskie władze nie są w stanie stworzyć wystarczającej sieci sklepów z pamiątkami przy atrakcjach turystycznych. Mimo to odwiedzając Chiny, będziemy mieli mnóstwo okazji do szperania wśród antyków, ceramiki, przedmiotów z jadeitu, dywanów, jedwabiu i innych równie atrakcyjnych okazji. Państwowe Sklepy Przyjaźni zostały stworzone z myślą o przyjezdnych i sprawiają, że zakupy stają się łatwe. Wielojęzyczny personel został gruntownie przeszkolony, by z cierpliwością odpowiadać na wszelkie nasze pytania. Jeśli jednak jesteśmy odważni, warto wybrać się do lokalnych domów towarowych albo na targ pod gołym niebem. W mniejszych miastach lub miejscach zamieszkiwanych przez mniejszości etniczne kupimy lokalne wyroby praktycznie nie do znalezienia nigdzie indziej w Chinach.

Bezpieczeństwo

W Chinach, podobnie jak w innych krajach, przestępczość istnieje, ale oficjalne dane statystyczne są dużo niższe niż na Zachodzie. Przestępstwa przeciwko obcokrajowcom nie zdarzają się często, ale zawsze należy unikać kieszonkowców i drobnych złodziei, których nie brakuje w okolicach największych atrakcji turystycznych, w autobusach publicznych i na targowiskach. Najcenniejsze rzeczy i pieniądze warto nosić w sakiewkach na szyi. Powinno się także wystrzegać nieznajomych osób, które proponują oprowadzenie po okolicy – nie wszyscy mają uczciwe zamiary. Zwykle największych problemów nastręcza konieczność pozbycia się oszustów, którzy usiłują nam coś sprzedać lub natrętnych żebraków.

Mapa - położenie geograficzne