Bułgaria

Kraj i religia

Republika Bułgarii graniczy na północy z Rumunią, na zachodzie z Serbią i Macedonią, a na południu z Grecją i Turcją. Bułgaria należała niegdyś do najpotężniejszych państw Europy. I chociaż utraciła tę potęgę, nieprzerwanie fascynuje turystów z całego świata. Warto wspomnieć, że kraj ten był jednym z niewielu miejsc na ziemi, gdzie przez 40 lat, gdy granice między NRD a RFN były zamknięte, wschodni Niemcy mogli z łatwością spotykać swych zachodnich krewniaków. Działo się to wówczas, gdy Bułgaria była najbardziej oddanym sojusznikiem Związku Radzieckiego, utrzymującym ortodoksyjny reżim socjalistyczny. Gwoli sprawiedliwości warto wspomnieć, że Bułgaria była również pierwszym radzieckim sojusznikiem, który rozwinął swój potencjał w dziedzinie turystyki. W latach 60 ubiegłego wieku zainwestowano tu w turystykę ogromne sumy. Niemal w mgnieniu oka pojawiły się nadmorskie i narciarskie kurorty, zaś niskie ceny przyciągały licznych zwiedzających z Europy zachodniej, w szczególności z Wielkiej Brytanii i Niemiec. Od momentu, w którym w 1990 r. Bułgaria spokojnie rozstała się z komunizmem, wiele zainwestowano w rozwój tutejszej oferty turystycznej. Od nadmorskich kurortów i wiosek rybackich położonych nad Morzem Czarnym po nowy ośrodek narciarski w Bansku; od Sofii - stolicy – o prowincjonalnych rozmiarach, lecz kosmopolitycznej atmosferze, po historyczny region w okolicach Wielkiego Tyrnowa, Bułgaria wciąż oferuje niskie ceny, zachowując swój niepowtarzalny urok. Kilkadziesiąt lat komunizmu pozostawiło jednak ślady zarówno w krajobrazie państwa, jak i w umysłach jego mieszkańców. Przeważająca część społeczeństwa – blisko 90 % - wyznaje prawosławie. W Bułgarii istnieje również liczna mniejszość katolicka. To właśnie cerkiew ukształtowała tutejszą kulturę w stopniu większym niż jakakolwiek inna siła. Jeśli o kulturze Bułgarii mowa, warto zauważyć, że granica pomiędzy tym, co w niej bułgarskie, a co po prostu bałkańskie jest bardzo płynna. Tak znaczna chęć folkloru, muzyki, a nawet kuchni jest wspólna dla wszystkich krajów regionu, że choć Bułgarzy zdecydowanie różnią się np. od Serbów, trudno jest określić, na czym naprawdę ta różnica polega.

Klimat

W Bułgarii na północy panuje klimat umiarkowany, ciepły i suchy, a na południu – kontynentalny – z mroźnymi zimami i upalnymi latami. Nad morzem z kolei występuje klimat podzwrotnikowy wilgotniejszy. Średnie temperatury stycznia w Sofii wahają się od -4°C do -2°C, zaś średnie temperatury sierpnia wzrastają zwykle do ponad 30°C. Średnie opady roczne są wysokie – z wyjątkiem Równiny Naddunajskiej.

Co zobaczyć

To, co w Bułgarii najlepsze, znaleźć można w jej stolicy – Sofii, oraz w górach Riła i Pirin położonych na południu. Interesujące zabytki znajdują się także na obszarze pasma Bałkanów, które ciągnie się przez środek kraju, i które ma ogromne znaczenie historyczne. Oczywiście – żelaznym punktem każdej wycieczki jest także wybrzeże Morza Czarnego. Odwiedzając trzy największe miasta w kraju – Sofię, Płowdiw i Warnę, oraz mniejsze, ale równie ważne dla regionu Wielkie Tyrnowo (a we wszystkich goście znajdą doskonale działające hotele, restauracje i usługi) można łatwo zwiedzić większość Bułgarii. Dokądkolwiek pójdziemy, nie oddalimy się od miejsc o ogromnej wartości historycznej lub przyrodniczej.

Przejeżdżając przez stolicę Bułgarii, warto zwiedzić tzw. carską Sofię – część miasta skupioną przy neobizantyjskiej cerkwi Aleksandra Newskiego, bazylice świętej Sofii i Żółtej Drodze oraz część bizantyjską i osmańską miasta – okolice cerkwi świętej Nedelji, hotelu Sheraton i meczetu Bania Baszi. Nowoczesne, komercyjne centrum stolicy rozciąga się wzdłuż bulwarów Witosza i grafa Ignatiewa. Trzeba odwiedzić również budowaną przeszło 200 lat cerkiew Bojańską. Wyjeżdżając z Sofii, warto skierować się na wschód. 75 km od stolicy znajduje się kolebka współczesnego państwa bułgarskiego – Kopriwsztica. Miasto, niemy świadek walk narodowowyzwoleńczych z Turkami w roku 1876, pozostało symbolem bułgarskiego nacjonalizmu i kultury. Z tego powodu jest ono gospodarzem narodowego festiwalu muzycznego, który odbywa się co 5 lat. Położone na wysokości 1060 m n.p.m. miasto jest również popularnym kurortem zimowym. Na południe od Sofii rozciąga się pasmo górskie Riła, znane przede wszystkim z malowniczego monasteru. Dalej w kierunku Grecji znajdują się góry Pirin. W tym regionie warto zobaczyć przede wszystkim fantastyczne czerwone skały, zwane piramidami Stob i piramidy w Melniku, czyli 80-metrowe formy geologiczne powstałe w wyniku erozji piaskowca. Kolejną atrakcją jest założone przez Filipa Macedońskiego i rozbudowane przez Rzymian miasto Płowdiw z najlepiej zachowaną bułgarską pamiątką po Rzymianach – imponującym do dziś amfiteatrem. Koniecznie trzeba odwiedzić także stolicę drugiego królestwa bułgarskiego – Wielkie Tyrnowo z cytadelą Carawec. Klejnotem wybrzeża czarnomorskiego jest słynące ze Starówki i części najlepiej zachowanej drewnianej architektury XIX w. miasto-rezerwat – Nesebyr.

Wolny czas

Bułgaria od lat jest celem wycieczek narciarzy rozsądnie wydających pieniądze. Do trzech głównych ośrodków narciarskich: Boroweca, Pamporowa oraz Witoszy , które figurują w każdej broszurce turystycznej, dołączył w ostatnich latach czwarty – Bansko. Ta miejscowość dzięki ogromnym inwestycjom dokonanym w ostatnich latach jest obecnie jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków narciarskich w Europie. Z nadejściem lata narciarze ustępują miejsca amatorom wycieczek pieszych i krajoznawczych – zarówno Bułgarom, jak i gościom z zagranicy. Bułgaria słynie także z wielu interesujących imprez. Kulturalną stolicą tego kraju jest Płowdiw, gdzie w lipcu, w czasie Festiwalu Verdiego w rzymskim amfiteatrze odbywają się inscenizacje teatralne. Co roku w pierwszy weekend czerwca w Kazanłyku obchodzone są uroczystości związane ze zbiorem róż - Festiwal Róż. W czerwcu w Warnie odbywa się Letni Festiwal Muzyki Klasycznej, w sierpniu, w Burgas - festiwal folklorystyczny, a w Sozopolu i Bałcziku – Święto Morza.

Kuchnia

Bułgarska kuchnia niewątpliwie jest smaczna, ale czasem dość ciężkostrawna, a użyte do przygotowywania potraw składniki nie zawsze najlepszej jakości. Niestety, miejscowe nawyki kulinarne bardzo ucierpiały za czasów komunistycznych i chociaż ulegają poprawie, bo otwiera się tu coraz więcej restauracji międzynarodowych, poprawa ta postępuje bardzo powoli. Nie oznacza to oczywiście, że zjedzenie czegoś dobrego w Bułgarii jest niemożliwe. Oznacza to po prostu, że aby znaleźć posiłek wysokiej klasy, na poziomie europejskim, należy jadać w najlepszych restauracjach w hotelach w Sofii oraz większych miast i miasteczek. W mniejszych miejscowościach będziemy zmuszeni dostosować się do lokalnej kuchni. Najtrudniej będzie w Bułgarii wegetarianom – poszukiwanie bezmięsnego posiłku w kartach dań nader często może okazać się bezsensowne. Jeśli będziemy mieć szczęście, trafimy na tzw. czuszki biurek – paprykę nadziewaną serem. Bułgarska kuchnia to przede wszystkim kuchnia bałkańska. Najpopularniejsze w tym kraju potrawy, np. szkembe czorba (flaczki) czy kaszkawal pane (panierowany ser) jada się również w Macedonii, Rumunii, Serbii, a nawet Turcji. Czysto bułgarskie potrawy to sirene po szopski (pieczony kozi ser) i kawarma (ostry gulasz mięsno-warzywny). Inne popularne dania to tarator (gęsty zimny jogurt z ogórkami) i kiopolu (pieczone lub smażone bakłażany z papryką, często podawane z sosem winegret). Bułgarskie desery to na ogół bardzo słodkie potrawy, podobne do tureckich, jak na przykład bakława i rewane. Halwica (chałwa) również jest popularna, ale rzadko można ją zamówić w restauracji. Oczywiście, Bułgaria słynie także z doskonałych win, które produkuje się tu od roku... 1500 p.n.e!

Zakupy

Chociaż przesadą byłoby stwierdzenie, że Bułgaria to raj zakupów, jest to jednak jedno z najlepszych miejsc na Bałkanach do tego typu rozrywki. Sklepy są tu otwarte przez cały dzień – zwykle do godziny 18. Niestety, kartą kredytową można płacić jedynie w dużych centrach handlowych. Co najlepiej przywieźć z wakacji? Tradycyjne bułgarskie rękodzieło oferuje wiele możliwości – koronki, wyroby garncarskie, drzeworyty, ikony i oczywiście ich reprodukcje. Te ostatnie można kupić w całym kraju, przedmioty najlepszej jakości znajdziemy jednak na targu z dziełami sztuki przy cerkwi Aleksandra Newskiego. Po przepiękne wyroby garncarskie warto wybrać się w okolice Gabrowa. Tamtejszy Zespół Etyra to żywe muzeum, w którym możemy kupić wiele przepięknych przedmiotów. W Etyrze znajdziemy także hafty i koronki, chociaż największy ich wybór oferują miasta nadmorskie, szczególnie Warna. Kupując w Bułgarii, nie próbujmy się targować. Ten zwyczaj jest tu źle widziany.

Bezpieczeństwo

Jeśli będziemy uważni, w Bułgarii nie spotkają nas żadne nieprzyjemności. W Sofii pewnym zagrożeniem mogą być bezpańskie psy, które mogą przenosić wściekliznę. Turystom przeszkadzają również żebracy, którzy bywają natrętni – zwłaszcza w okolicach dużych międzynarodowych hoteli. Powinniśmy uważać na rzeczy wartościowe, szczególnie podczas podróżowania środkami transportu publicznego. W tramwajach i autobusach często grasują kieszonkowcy. Do kradzieży dochodzi często także na zatłoczonych plażach nad brzegiem Morza Czarnego. Policjanci w Bułgarii są na ogół uczynni i życzliwie nastawieni do obcokrajowców. Niestety, większość z nich nie mówi po angielsku.

Mapa - położenie geograficzne